Dezinformacja oraz współczesne techniki manipulacji w mediach były tematem wykładu i warsztatów dla dwóch klas akademickich Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Stefana Batorego w Koninie. Spotkanie poprowadziła dr inż. Izabela Nowaczyk z Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych.
Wykładowczyni omówiła kluczowe zagadnienia związane ze zjawiskiem dezinformacji, przedstawiając jej definicję, cele oraz najważniejsze rodzaje. Uczestnicy poznali również mechanizmy oddziaływania fałszywych i zmanipulowanych treści na opinię publiczną oraz warunki sprzyjające ich rozprzestrzenianiu.
W trakcie spotkania zaprezentowane zostały także historyczne przykłady stosowania manipulacji — od mitów i przekazów kultury antycznej, poprzez strategie znane z dawnych traktatów wojennych, aż po praktyki propagandowe XX wieku. Dr inż. Izabela Nowaczyk podkreśliła, że choć narzędzia komunikacji zmieniają się wraz z rozwojem technologii, mechanizmy wpływania na odbiorców pozostają zaskakująco podobne.
Duży nacisk położono na współczesne techniki manipulacyjne wykorzystywane w mediach. Omówione zostały m.in. granie na emocjach, manipulacja nagłówkami, wyrywanie cytatów z kontekstu, budowanie fałszywych skojarzeń oraz nadużywanie autorytetu zagranicznych źródeł. Prelegentka zwróciła uwagę, że tego typu zabiegi są często trudne do zauważenia i mogą oddziaływać na odbiorców nawet wtedy, gdy są oni świadomymi użytkownikami mediów.
Ważną częścią spotkania były warsztaty, podczas których uczniowie wzięli udział w ćwiczeniu „głuchy telefon”. Prosta, lecz bardzo obrazowa zabawa pozwoliła zaobserwować, jak szybko przekaz ulega zniekształceniu — nawet wtedy, gdy uczestnicy nie mają zamiaru nikogo wprowadzać w błąd. Ostateczna wersja komunikatu znacząco różniła się od treści pierwotnej, co stało się bezpośrednią ilustracją procesów zachodzących podczas powstawania i rozpowszechniania dezinformacji.
Podczas wykładu omówiono również zasady rozpoznawania i przeciwdziałania manipulacji, w tym filary obrony informacyjnej, zasady bezpiecznego korzystania z informacji oraz metodę weryfikacji treści opartą na zasadzie 5 × Z, rekomendowaną przez ekspertów NASK. Uczniowie otrzymali także praktyczne wskazówki dotyczące krytycznej analizy przekazów medialnych oraz ograniczania podatności na fałszywe treści.
– Wykład uświadomił uczestnikom, że dezinformacja jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnego świata informacyjnego. Zdobyta wiedza oraz doświadczenia z części warsztatowej pomogły uczniom lepiej zrozumieć mechanizmy oddziaływania manipulacji oraz znaczenie krytycznego myślenia w codziennym odbiorze informacji – podsumowała dr inż. Izabela Nowaczyk.
Spotkanie odbyło się 1 grudnia.
